Pobieranie próbek rdzeniowych – co można dzięki temu sprawdzić w strukturze betonu?

Beton jest sercem większości konstrukcji: hal, mostów, posadzek przemysłowych i budynków mieszkalnych. To, jak długo i bezpiecznie będzie służył, zależy nie tylko od projektu, ale przede wszystkim od realnej jakości mieszanki i poprawności wykonania. Najbardziej wiarygodnym sposobem weryfikacji jest pobieranie próbek rdzeniowych (tzw. rdzeniowanie) i ich badanie w laboratorium. Ta metoda pozwala zajrzeć „do wnętrza” konstrukcji i zobaczyć, jaka naprawdę jest jej struktura.

Na czym polega pobieranie próbek rdzeniowych?

Rdzeń to walcowa próbka wycięta z elementu żelbetowego lub betonowego wiertnicą diamentową. Najczęściej stosuje się średnice 50–150 mm (w praktyce 100 mm), a długość uzależnia od grubości elementu i celu badania. Wiercenie odbywa się na mokro, aby ograniczyć pylenie i przegrzewanie oraz zapewnić gładkie krawędzie próbki. Po pobraniu rdzeń jest zabezpieczany, opisywany i transportowany do laboratorium, gdzie przechodzi serię badań mechanicznych i fizycznych. Miejsce poboru w konstrukcji zostaje niezwłocznie uzupełnione zaprawą naprawczą, dzięki czemu wpływ na nośność jest minimalny.

Co można sprawdzić dzięki badaniu rdzeni? Kluczowe parametry

1. Wytrzymałość na ściskanie – najważniejszy wskaźnik bezpieczeństwa. Pozwala potwierdzić klasę betonu z dokumentacji albo zidentyfikować odchylenia od projektu.

2. Gęstość i porowatość – im większa porowatość, tym łatwiejszy dostęp wody i gazów, a więc większe ryzyko karbonatyzacji, korozji zbrojenia i uszkodzeń mrozowych.

3. Zawartość wilgoci i stopień nasycenia – ważne dla oceny odporności na mróz i szczelności.

4. Jednorodność mieszanki – rozkład kruszywa, ewentualne pustki, segregacja, rakowiny.

5. Karbonatyzacja i stan otuliny – informuje, czy zbrojenie ma zapewnione środowisko pasywne.

6. Skład i ewentualne zanieczyszczenia – analiza makro i mikrostruktury, identyfikacja domieszek lub błędów technologicznych.

7. Przyczyny degradacji – badania mogą wskazać np. reakcję alkaliczno‑krzemionkową (ASR) lub wpływ środowiska agresywnego (chlorki, siarczany).

Kiedy warto zlecić rdzeniowanie? Najczęstsze scenariusze

• Odbiory inwestycji i kontrola jakości – weryfikacja, czy uzyskana klasa betonu odpowiada projektowi.

• Diagnostyka obiektów istniejących – podejrzenie obniżenia nośności, przeglądy okresowe, planowane zmiany obciążeń.

• Awaryjne zdarzenia i reklamacje – podejrzenie błędów technologicznych, wpływ zalania, pożaru czy agresji chemicznej.

• Projektowanie wzmocnień – dane wejściowe do obliczeń przy dobudowach, nadbudowach, montażu nowych maszyn.

Potrzebujesz rzetelnej oceny betonu?
Zadzwoń: 660 050 200 lub napisz: hbssystem@o2.pl – w HBS System dobierzemy właściwy zakres badań do Twojego przypadku.

Jak wygląda proces – krok po kroku

1. Wizja lokalna i plan poboru – dobieramy średnicę, miejsca i liczbę rdzeni. Unikamy przecinania prętów zbrojeniowych (lokalizujemy je skanerem).

2. Przygotowanie stanowiska – osłony, dostęp do wody i zasilania, zabezpieczenie otoczenia przed zawilgoceniem i szlamem.

3. Wiercenie diamentowe na mokro – stabilne zamocowanie wiertnicy, chłodzenie wodą, kontrola osiowości.

4. Wyjęcie i opis próbki – oznaczenie orientacji, miejsca i głębokości poboru; zabezpieczenie przed uszkodzeniami.

5. Zasklepienie otworu – wypełnienie zaprawą naprawczą o właściwej wytrzymałości i skurczu.

6. Badania laboratoryjne – przygotowanie próbek (przycięcie, szlifowanie czoła), kondycjonowanie i testy według norm.

7. Raport – interpretacja wyników z odniesieniem do wymagań projektu i norm oraz rekomendacje (np. naprawy, wzmocnienia, dalsze badania).

Normy i dobre praktyki

Pobieranie i badanie rdzeni realizuje się w oparciu o aktualne normy, m.in. PN‑EN 12504‑1 (pobieranie i przygotowanie rdzeni) oraz PN‑EN 13791 (określanie wytrzymałości betonu na podstawie próbek z konstrukcji). Dobre praktyki to: właściwe oznaczenie orientacji rdzenia, zachowanie odpowiednich proporcji średnicy do największego ziarna kruszywa, unikanie przegrzewania podczas wiercenia i poprawne przygotowanie płaszczyzn czołowych do ściskania.

Czy rdzeniowanie osłabia konstrukcję?

Wpływ na nośność jest lokalny i kontrolowany. Otwór ma niewielką średnicę względem elementu i jest natychmiast wypełniany materiałem naprawczym o odpowiedniej klasie. Dodatkowo miejsca poboru dobiera się tak, aby nie naruszyć kluczowych stref pracy elementu i nie przecinać zbrojenia. Dla obiektów newralgicznych plan poboru akceptuje projektant lub rzeczoznawca.

Rdzeniowanie a metody nieniszczące – czy warto łączyć?

Tak. Sklerometr, ultradźwięki czy skanery zbrojenia pozwalają szybko przeskanować duże powierzchnie i wskazać strefy problemowe. Rdzenie dostarczają natomiast twardych danych (wytrzymałość, mikrostruktura). Połączenie metod daje pełny obraz i często pozwala ograniczyć liczbę próbek do niezbędnego minimum, skracając czas i koszty.

Jak przygotować obiekt do pobrania rdzeni?

• zapewnić dostęp do badanego miejsca (rusztowanie, wyłączenie strefy z ruchu),

• udostępnić zasilanie i wodę do wiercenia,

• wskazać dokumentację konstrukcji (rzuty, zbrojenie, specyfikacje),

• przygotować harmonogram prac tak, by wiercenie nie kolidowało z innymi robotami.

Po stronie ekipy badawczej leży zabezpieczenie otoczenia, gospodarka szlamem oraz pełne BHP.

Ile to trwa i kiedy dostanę wyniki?

Samo wiercenie i zabezpieczenie miejsca poboru zwykle zajmuje od kilkudziesięciu minut do kilku godzin, zależnie od liczby rdzeni i dostępności. Badania laboratoryjne wraz z opracowaniem raportu trwają od kilku dni do około dwóch tygodni – wynika to z konieczności przygotowania próbek oraz kolejki pomiarów. Przy pilnych zleceniach możliwa jest przyspieszona ścieżka w uzgodnionym zakresie.

Dlaczego warto zlecić rdzeniowanie HBS System?

• –  Sprzęt klasy przemysłowej – stabilne wiertnice diamentowe i osprzęt do poboru w trudnych warunkach.

• –  Doświadczenie teren + laboratorium – wiemy, jak pobrać próbkę, by wynik był miarodajny.

• –  Raport do decyzji – czytelne wnioski i konkretne rekomendacje (naprawy, wzmocnienia, dodatkowe testy).

• –  Bezpieczeństwo i porządek prac – zabezpieczenie miejsca, szybkie przywrócenie konstrukcji do użytkowania.

Chcesz potwierdzić klasę betonu lub zdiagnozować problem?

Zadzwoń: 660 050 200 | Napisz: hbssystem@o2.pl
Umówimy termin, dobierzemy zakres i przedstawimy czytelny kosztorys przed rozpoczęciem prac.

Podsumowanie

Pobieranie próbek rdzeniowych to najbardziej wiarygodna metoda oceny realnych parametrów betonu w konstrukcji. Dzięki rdzeniom sprawdzisz wytrzymałość na ściskanie, gęstość, porowatość, jednorodność mieszanki, stan otuliny i przyczyny ewentualnej degradacji. Badanie wykonywane zgodnie z normami PN‑EN daje podstawę do kluczowych decyzji: odbioru inwestycji, projektowania wzmocnień czy planowania napraw. Jeśli zależy Ci na bezpieczeństwie, trwałości i spokoju – warto je wykonać.

Skontaktuj się z HBS System

• Zadzwoń: 660 050 200

• Napisz: hbssystem@o2.pl

Zaplanujemy pobór rdzeni i badania tak, by zminimalizować przerwy w Twojej inwestycji i dostarczyć wyniki, na których możesz polegać.l